DENGBÊJ lik
Dengbêj lik Kurd halkının en eski, kültürünün temel alt yapısı ve onun için toplum
bilimi, Filozofluk, sözlü edebiyat vede siyasi ve tarihi bir misyondur. Büyük bir
el ve iş birliği ile Kurd lerin ülkeleri işgal altına alınmış ve Kurd ler kendi toprakları
üzerindeyalnızlaştırılmıştır.! Kurd lerin dili yasaklanmıştır.! Özellikle kuzey Kurdistan
da Kurdler, kendi dili ile okumamış ve yazmamıştır vs. Fakat Kurd kültürü, söz (Klam),
şarkı (stran), hikaye, folklor ve kılık kıyafet yönü ile çok zengin vede çok güçlü
bir temel taştır. Kurd ler bu temel taş niteliğindeki kültürlerini, Dengbêj ler sayesinde
omuzlayıp büyük bir itina ile koruyup günümüze taşıyabilmişlerdir. Dolayısıyla hiç
kimsenin, Kurd lerin bu yönünü yok etmeye gücü yetememiştir.! Kurd Dengbêj leri Kurd
ler içiınde, köşk-saray, köy-kasaba, dağ-taş, ova-yayla demeden çok gezmişlerdir.
Kurd lerin yaşamlarını çok yakından görmüş, çok iyi tahlil etmiş, cok iyi tanımış
vede birlikte paylaşmıştır. Baştan başa doğayı, gülü-çiçeği, konuşmayı-sohbeti, insanların
içinde kalmış söyleyecekleri, acı-tatlı, hikayeleri, gizli sevdaları, kavgaları-ihanetleri,
yiğitlik-kahramanlıkları vs. Kurd lerin yaşamlarını her yönü ile sözlerinde (Klam)
larında cok açık-berrak ve büyük bir özenle dile getirmişlerdir. Dengbêj ler, doğanın,
ovaların-yaylaların, özelliklerini, güzelliklerini, bazen yarin gerdanında işlemişlerdir.
Bazen bir Dilber den bir buse alabilmek için, falakaya yatıp, ayağının altına yüzbir
sopa, zindanlarda yüzbir yıl idam cezasına razı olmuşlardır. Bazen türlü-çeşit kumaş
olup, kendilerini bir güzelin endamından, boyundan, aşağı salıvermiştir. Bazen bir
yiğidin elinde kalkan olup zulme karşı durmuşlardır vs. Dengbêj odalarında, dinleti
ahengi içerisindeki topluluktada çok iyi bir kültürel eğitim vede örgütlülük yönüde
cok ciddi anlamda ortaya çıkıyor. Bugün Kurd halkı, dilinin, kültürünün tarihi gerçekliğinin
çağımıza taşınmasında, Dengbêj lerine borçludurlar.
(Onlar hep yaşıyorlar vede yaşıyacaklar)
Hozan Aydın
Dengbêj lik Klamları
